Vraag en antwoord

Inleiding Vraag en antwoord

Vraag en antwoord / Helpdesk

De medewerkers van programmabureau NOiV ontvangen regelmatig vragen over onderwerpen gerelateerd aan open standaarden en open source software. In deze rubriek staan de antwoorden op de vragen die het meest worden gesteld. Indien uw vraag hier niet tussen staat, nodigen wij u van harte uit deze te stellen via het contactformulier of via de NOiV Helpdesk.

Open standaarden

Wat zijn open standaarden?

Open standaarden zijn publieke afspraken over de specificaties van koppelvlakken, tussen samenwerkende toepassingen, diensten, systemen en netwerken. Deze afspraken kunnen op verschillende manieren worden ontwikkeld, aangeboden en beheerd, maar zijn pas ‘open’ standaarden als aan de volgende definitie wordt voldaan:

De standaard is goedgekeurd en zal worden gehandhaafd door een not-for-profit organisatie, en de lopende ontwikkeling gebeurt op basis van een open besluitvormingsprocedure die toegankelijk is voor alle belanghebbende partijen (consensus of meerderheidsbeschikking enzovoort).
De standaard is gepubliceerd en over het specificatiedocument van de standaard kan vrijelijk worden beschikt of het document is te verkrijgen tegen een nominale bijdrage. Het moet voor een ieder mogelijk zijn om het te kopiëren, beschikbaar te stellen en te gebruiken om niet of tegen een nominale prijs.
Het intellectuele eigendom – met betrekking tot mogelijk aanwezige patenten – van (delen van) de standaard is onherroepelijk ter beschikking gesteld op een royalty-free basis.
Er zijn geen beperkingen omtrent het hergebruik van de standaard.

Wat hebben interoperabiliteit en open standaarden met elkaar te maken?

Open standaarden leveren een belangrijke bijdrage om interoperabiliteit te behalen. Interoperabiliteit onderscheiden we op drie niveaus die ook veelal als typen standaarden worden gebruikt (zie ook het European Interoperability Framework):

Technische interoperabiliteit: kunnen we een berichtje van A naar B transporteren?
Semantische interoperabiliteit: begrijpen partij A en B de inhoud van het bericht op dezelfde manier?
Organisatorische interoperabiliteit: hebben A en B dezelfde verwachtingen over de volgende stap na ontvangst van het bericht?)

Als voorbeeld: partij A stuurt een elektronische factuur in XML per e-mail naar partij B en deze komt aan (technisch interoperabel). Partij B begrijpt dat het genoemde nummer van de Kamer van Koophandel het nummer van partij A is, het ID-nummer van het bericht de referentie is naar zijn inkooporder, en dat het genoemde totaal bedrag exclusief BTW is, en daarmee overeenkomt met de definities die partij A hanteerde (semantisch interoperabel). Tot slot begrijpt partij B dat hij verwacht wordt de factuur te betalen, of anders een correctieproces te starten, in lijn met de afspraken die gemaakt zijn met partij A (organisatorische interoperabiliteit). Om de voordelen van interoperabiliteit te behalen is het noodzakelijk om op alle drie de niveaus interoperabel te zijn, en zijn afspraken (en dus standaarden) noodzakelijk op alle drie de niveaus. Technische open standaarden zijn in grote mate beschikbaar, het is veelal een kwestie van kiezen. Voor de Nederlandse overheid is semantische interoperabiliteit de grootste uitdaging. Doordat iedereen een open standaard kan gebruiken – deze is immers vrij beschikbaar – neemt de uitwisselbaarheid toe. Hierdoor ontstaat ook een grotere diversiteit aan aanbieders en is men minder afhankelijk van een bepaalde leverancier (de vendor lock-in).

Voor welke organisaties is het pas toe-of-leg uit principe van toepassing?

Het pas toe-of-leg uit principe geldt voor alle overheden. Het pas toe-of-leg uit principe is voor de rijksoverheid verankerd in de ‘instructie rijksdienst bij aanschaf ICT-diensten en ICT-producten’. Deze instructie fungeert ook als voorbeeld voor andere overheden en (semi-) publieke instellingen en hun uitvoeringsorganisaties voor de wijze waarop zij het gebruik van open standaarden kunnen bevorderen binnen hun eigen organisaties.

Het kabinet gaat in eerste instantie uit van zelfbindende instrumenten (high trust). In het NUP hebben het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen afspraken gemaakt over het beter benutten van de infrastructuur van de e-overheid. Onderdeel van dit akkoord is de oproep van de koepelorganisatie aan de leden om zich te committeren aan het actieplan NOiV (PDF – 355 kB) en de pas toe-of-leg uit procedure te volgen. De voor de ZBO’s verantwoordelijke departementen zullen volgens het actieplan de komende tijd zelf verdere afspraken gaan maken over de invulling van het pas toe-of-leg uit principe. Meer antwoorden op vragen over het pas toe-of-leg uit principe kunnen worden gevonden in de publicatie “Hoe moet de overheid omgaan met open standaarden bij inkoop en aanbesteding?” (PDF – 370 kB).

Wat is het doel van de lijst met open standaarden voor pas toe-of-leg uit?

Het doel van de lijst met open standaarden voor pas toe-of-leg uit is om het gebruik van die open standaarden te bevorderen die de potentie hebben om de interoperabiliteit te verbeteren tussen en met verschillende bouwstenen en vormen van dienstverlening van de elektronische overheid. Vermindering van leveranciersafhankelijkheid is tevens een belangrijk doel hierbij. De lijst met standaarden voor pas toe-of-leg uit heeft niet als doel om een zo volledig mogelijke afspiegeling te zijn van de standaarden die in de praktijk worden gebruikt. Open standaarden worden opgenomen op deze lijst met als doel om aantoonbaar interoperabiliteit te bevorderen en verandering teweeg te brengen.

Meer antwoorden op vragen over het pas toe-of-leg uit principe kunnen worden gevonden in de publicatie “Hoe moet de overheid omgaan met open standaarden bij inkoop en aanbesteding?”.

Moet er direct voldaan worden aan de standaarden op de lijst met standaarden?

Nee, rijksdiensten en mede-overheden zijn niet verplicht om alle bestaande voorzieningen op korte termijn in te richten met open standaarden. Uitsluitend bij vernieuwing of vervanging boven de € 50.000,- is het pas-toe-of-leg-uit principe van toepassing.

Wat is het verband tussen open source software en open standaarden?

Open source software en open standaarden worden vaak in één adem genoemd. Toch zijn dit twee verschillende onderwerpen. Open standaarden zijn publieke afspraken over de specificaties van koppelvlakken, tussen samenwerkende toepassingen, diensten, systemen en netwerken. Doordat open source software in de praktijk veelal gebruik maakt van open standaarden kunnen we stellen dat open source software het gebruik van open standaarden stimuleert. Open source software wordt ontwikkeld op basis van virtuele samenwerking, afspraken in de vorm van open standaarden vergemakkelijken deze samenwerking. Echter, gesloten source software kan ook gebruik maken van open standaarden.

Waar kan ik meer informatie vinden over ODF?

ODF (OpenDocument Format) is een open standaard voor het bewaren en uitwisselen van reviseerbare tekstbestanden, rekenbladen, grafieken en presentaties. ODF werd ontwikkeld door het Organization for the Advancement of Structured Information Standards-consortium en is sinds 2006 een officieel door ISO gepubliceerde standaard.

Ik moet ODF ondersteunen, hoe kan ik daarmee beginnen?

Het minimum dat nodig is om invulling te geven aan de eisen met betrekking tot de ondersteuning van ODF is:

ODF-ondersteuning via een ODF-applicatie, plug-in of conversie-tool
Als op de website (internet) bewerkbare documenten gedownload kunnen worden, dit vervangen door een niet-bewerkbaar document of hier tevens een ODF-variant voor beschikbaar stellen
Opheffen van eventuele communicatiebeperkingen (voor ODF) in firewall en/of mailservers.

Aanvullende informatie over het ondersteunen van ODF kan worden gevonden op deze pagina .

Wanneer gebruik ik ODF en wanneer PDF?

ODF en PDF (als PDF 1.7 en PDF/A-1) zijn bedoeld voor de opslag van documenten en staan op de basislijst open standaarden van de Nederlandse overheid en zijn daarmee een verplichte standaard geworden voor overheden. ODF en PDF hebben echter wel verschillende toepassingen. ODF is een formaat, gericht op het maken en bewerken van documenten, automatisch gegenereerd uit uiteenlopende bronnen (zoals databases), of bewerkt door andere gebruikers. PDF is een formaat waarmee het document tot in de lengte van dagen gefixeerd wordt. Om die reden zijn PDF en ODF bestandsformaten die complementair zijn.

Open Source Software

Wat is open source software?

Open source software is in technische zin vergelijkbaar met andere software. De term open source software betekent dat de broncode open en beschikbaar is. De broncode is de tekst waarin de software origineel is geschreven. Software wordt als ‘open’ beschouwd als de broncode gelezen, aangepast en verspreid mag worden. Beschikbaarheid betekent dat iedereen de code gratis of tegen een nominaal bedrag kan verkrijgen. De definitie van het Open Source Initiative (OSI), de zogenaamde Open Source Definition (OSD), bestaat uit tien regels waar software aan moet voldoen voordat het Open Source Software genoemd mag worden.

Waarom zou ik kiezen voor open source software?

Redenen om voor open source software te kiezen, zijn:

Vaak geen licentiekosten voor software.
Slechts één keer betalen voor de ontwikkeling van software.
Tegengaan van monopolies en leveranciersafhankelijkheid.
Impuls voor goed opdrachtgeverschap.
Open source software is veiliger; deze opvatting ontwikkelt steeds meer steun.
Stimulans lokale economie, MKB én innovatie.
Open source software is interessanter werken voor professionals.
Principiële redenen: in een kennismaatschappij is informatievoorziening van strategisch belang en daarom zou men niet moeten accepteren om niet te weten hoe software in elkaar zit.
Een laagdrempelige overheid: een democratische overheid wil dat de burger zonder kosten met de overheid kan communiceren.
Van ‘blauwdrukdenken’ naar ’software ontwikkelen in co-creatie’: organisch en in samenwerking ontwikkelen past in dit tijdsgewricht, met elkaar steeds sneller opvolgende technische ontwikkelingen.

Wat zijn de verschillen met gesloten source software?

Er is een aantal verschillen tussen open en gesloten software:
Ontwikkeling: open source software (OSS) onderscheidt zich van gesloten software door de wijze waarop de software wordt ontwikkeld. Een OSS-project bestaat uit een community (gemeenschap) die samen software ontwikkelen. Sommige bedrijven kiezen ervoor om medewerkers te laten participeren in dergelijke communities. Dit is te zien als een investering. Redenen om hier in te stappen lopen uiteen van: motiverend voor medewerkers, kennisontwikkeling, invloed uitoefenen op het product, duurzaam ondernemen door kennis en expertise ter beschikking te stellen. De dagelijkse praktijk is dat bedrijven als IBM, SUN en Novell participeren in softwareprojecten zoals Linux, OpenOffice.org, Alfresco, SugarCRM. Deze manier van ontwikkelen heeft het voordeel dat releases sneller worden uitgebracht en fouten sneller worden opgespoord en dat daarmee de kwaliteit van de software in veel gevallen beter is dan die van gesloten software.

Beheer: bedrijven die hun geld verdienen met het installeren van – de vaak gratis – open source softwareproducten, leveren diensten als support, onderhoud en aanvullend maatwerk. Indien er een dienstverlener voor de betreffende open source software is, kan deze desgewenst geheel of gedeeltelijk de risico’s ten aanzien van beheer en support overnemen. Indien er geen dienstverlener is, kan teruggevallen worden op de community. Dit vergt ander risicomanagement van de organisaties die deze software gebruiken.

Licentiemodel: er zijn veel typen licenties in omloop. Aanbieders van gesloten software hanteren vaak hun eigen licenties. Open source softwareprojecten gebruiken vaak licenties, zoals de GNU General Public License. Deze licentie stelt dat je met de software mag doen wat je wilt aanvullen (inclusief aanpassen en verkopen), mits je dat recht ook doorgeeft aan anderen en de auteur(s) van de software vermeldt. Soms schrijven de projecten ook eigen licenties voor specifieke projecten. De traditionele, gesloten standaard pakketten worden over het algemeen ontwikkeld voor rekening en risico van de ondernemer. De kosten van ontwikkeling, doorontwikkeling en foutherstel worden terugverdiend via het verkopen van het gebruiksrecht (licentiekosten) en supportcontracten.

De continuïteit van het product hangt over het algemeen af van het succes van de software. Het eigendom van software die een leverancier (in opdracht van de overheid) ontwikkelt, wordt in overleg bepaald. De rijksoverheid bedingt meestal het eigendom van de broncode. Andere overheden kiezen ook wel voor modellen waarbij de leverancier het product al dan niet in aangepaste vorm vermarkt om zo de investeringen in het maatwerk te verlagen. Er is een ontwikkeling gaande dat naast een open source toepassing ook een closed source versie daarvan wordt aangeboden. Voorbeelden zijn onder meer SugarCRM en Alfresco.

Is het gebruiken van open source software verplicht voor overheden?

Nee, het kabinet wil dat bij aanbestedingen en inkooptrajecten van software voor nieuw- of verbouw en contractverlenging de aanbieders van open source software in de praktijk dezelfde kansen krijgen en bij gelijke geschiktheid voorlopig ook de voorkeur ter bevordering van de markt voor open source software in Nederland. Overheden blijven keuzevrijheid behouden ten aanzien van het al dan niet gebruik van open source platformen of toepassingen. Het gebruik van open source software biedt voordelen in bepaalde situaties. Van overheden wordt wel verwacht dat zij een implementatiestrategie ontwikkelen voor de aanbesteding en inkoop en het gebruik van open source software (Actielijn 7 & 8 actieplan Nederland Open in Verbinding PDF – 355 kB).

Wat is het verband tussen open source software en open standaarden?

Open source software en open standaarden worden vaak in één adem genoemd. Toch zijn dit twee verschillende onderwerpen. Open standaarden zijn publieke afspraken over de specificaties van koppelvlakken, tussen samenwerkende toepassingen, diensten, systemen en netwerken. Doordat open source software in de praktijk veelal gebruik maakt van open standaarden kunnen we stellen dat open source software het gebruik van open standaarden stimuleert. Open source software wordt ontwikkeld op basis van virtuele samenwerking, afspraken in de vorm van open standaarden vergemakkelijken deze samenwerking. Gesloten source software kan ook gebruik maken van open standaarden.

Gelijke geschiktheid, hoe maak ik het concreet?

Gelijke geschiktheid kan concreet worden gemaakt door de de verankering van de eigenschappen en beoogde doelen van open source software in de architectuur én in de programma’s van eisen en wensen bij aanbestedingen. Het gaat dan om de verankering van:

de vrijheid van de keuze voor meerdere leveranciers;
ontvlechting en vermindering verwevenheid van het applicatielandschap;
open koppelvlakken en duidelijke interfaces;
modulaire opbouw van software;
bewuste keuze voor functionaliteit;
voldoende kennis van open source en open standaarden in het project- en aanbestedingsteam dat de vraagstelling uitwerkt in eisen en wensen en in de weging daarvan;
voldoende kennis van open source en open standaarden in de organisatie
het elimineren van discriminerende vragen uit de offerteteksten.

Waar kan ik open source software vinden?

Er zijn drie manieren om aan informatie te komen over de beschikbare open source software: internet, leveranciers en NOiV:

Internet – Op de volgende webpagina’s zijn overzichten te vinden van open source software:

Freshmeat.net – Overzicht van met name open source software;
OpenSourceXS.info – Overzicht van open source software;
OSAlt.com – Lijst van open source alternatieven voor bekende gesloten software;
opensourcesoftwaredirectory.com – Overzicht van open source software per categorie.

Leveranciers – De gangbare softwareleveranciers ondersteunen in toenemende mate open source software. Een aantal open source software leveranciers hebben zich verenigd in de Open Source Software Leveranciers Organisatie (OSSLO). Ook deze organisatie helpt bij het vinden van de juiste open source software en bijbehorende ondersteuning.

NOiV – Naar aanleiding van de open source software strategiebijeenkomsten bij de ministeries is geïnventariseerd welke open source software worden ingezet door de verschillende departementen.

Zijn er open source alternatieven beschikbaar voor de gesloten source software die wij nu gebruiken?

De volgende site kan worden geraadpleegd om een open source software alternatief voor een gesloten source product te vinden:

OSAlt.com – Lijst van open source alternatieven voor gesloten software.

Hoe kan ik open source software beoordelen?

Er bestaan verschillende modellen waarmee open source software kan worden beoordeeld. Dit gebeurt aan de hand van diverse producteigenschappen. Steeds meer leveranciers beschikken over een kwaliteitstoets van open source software en leveren ook support op open source software.

Hoe bereken ik de total cost of ownership (TCO) van een open source software product?

Total cost of ownership (TCO) is een complex concept om de kosten van een informatiesysteem in kaart te brengen.

Is het gebruik van open source software goedkoop?

Dit is niet automatisch het geval. Het is zo dat er geen licentiekosten zijn voor open source software, maar soms moet er wel betaald worden voor de dragers van de software, de documentatie en de installatie. Naast de kosten van de aanschaf en het gebruik van software zijn er kosten verbonden aan de migratie, het beheer en training van de gebruikers van de software.

Waar kan ik informatie over een bepaald open source licentie vinden?

Er zijn op dit moment meer dan 100 beschikbare licenties. Een groot aantal van deze licenties is gepubliceerd op de website van het Open Source Initiative.

Wie is er aansprakelijk voor fouten in open source software?

Software kan fouten bevatten waardoor schade ontstaat. Dat geldt voor zowel gesloten als open source software. In vrijwel alle open sourcelicenties wordt de aansprakelijkheid van de auteurs voor schade vergaand uitgesloten. Een dergelijke vergaande uitsluiting is ook niet ongewoon voor gesloten software. In de handreiking ‘Handreiking beheersing juridische risico’s overheid bij open source software’ wordt nader ingegaan op dit onderwerp.

Implementatiestrategie

Wat is een implementatiestrategie?

Mijn organisatie wil een implementatiestrategie opstellen, kan NOiV helpen?

In het vierde kwartaal van 2009 heeft NOiV voorbeelden ontvangen van de gemeenten Den Helder, Borger Odoorn, Coevorden en Emmen, Rijn Oost Waterschappen en een geanonimiseerde versie van een ministerie (zie Beleidsaanpak). Daarnaast stelde NOiV een modelaanpak op. Verder heeft NOiV (tot en met mei 2009) met de ministeries strategiebijeenkomsten gehouden. Voor de provincies en waterschappen worden groepsgewijs in het land bijeenkomsten gehouden in overleg met het IPO en het Waterschapshuis. Voor gemeenten en e-adviseurs werden reeds bijeenkomsten gehouden en worden er regelmatig bijeenkomsten gehouden op basis van open inschrijving. Voor meer informatie over ondersteuning van het NOiV bij het opstellen van een implementatiestrategie kan contact met NOiV worden opgenomen.

Kan ik een voorbeeld implementatiestrategie inzien?

In de publicatie ‘De stand van zaken van het open source software beleid van de Rijksoverheid’ zijn de samenvattingen van de ministeries te vinden.

Beleidsaanpak

Hoe stel ik een beleidsaanpak OS/OSS op?

In het actieplan NOiV (PDF – 355 kB) is in actielijn 7 en 8 vastgelegd dat overheden in januari 2009 en mede-overheden in januari 2010 een implementatiestrategie hebben ontwikkeld voor de aanbesteding, inkoop en het gebruik van open source software. Het doel van een dergelijke strategie is een blijvende gedragsverandering teweeg te brengen in de manier waarop overheden en mede-overheden software verwerven, over software denken en hoe dit in de architectuur zou moeten worden vastgelegd. Om collega-overheidsorganisaties te helpen bij het opstellen van een implementatiestrategie en een bijbehorend beleidsplan, heeft een aantal overheden en mede-overheden hun beleidsplan beschikbaar gesteld voor hergebruik. In eerste instantie zijn de beleidsplannen van de gemeenten Den Helder, Borger Odoorn, Coevorden en Emmen, Rijn Oost Waterschappen, en een geanonimiseerde versie van een ministerie beschikbaar.

Naast de beschikbare beleidsplannen heeft programmabureau NOiV een modelbeleidsaanpak voor open standaarden en open source software opgesteld. Ook dit document, of delen daaruit, kunnen behulpzaam zijn voor gemeenten die nog een beleidsaanpak moeten maken.

NUP

Wat is het NUP?

Het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP) is een akkoordverklaring tussen Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen om de potentie van de inmiddels bestaande infrastructuur van de e-overheid gericht te benutten voor betere dienstverlening.

Wat is de relatie tussen NOiV en NUP?

De uitgangspunten van NOiV zijn opgenomen in het NUP en zijn daarmee ook van toepassing op alle partijen die het NUP hebben ondertekend. Ook worden de leden gevraagd het pas toe-of-leg uit principe voor open standaarden toe te passen. De voorzieningen die in het kader van het NUP worden ontwikkeld en beschikbaar worden gesteld zijn veelal gebaseerd op open standaarden en bevatten ook open source componenten. Alle afspraken met betrekking tot de doelstellingen van NOiV zijn terug te vinden in de volledige tekst van het NUP.

Aanbesteden

Welke wensen of eisen kan ik stellen om mijn voorkeur voor open source software of open standaarden vorm te geven?

Het verdient aanbeveling om in de aanbestedingsdocumenten op te nemen waarom
de opdrachtgever door middel van de gunningscriteria een voorkeur heeft ten aanzien van open
standaarden en open source software. Deze gunningscrteria kunnen worden gevonden in dit document met modelteksten voor een aanbestedingen. In de ‘Handreiking verwerven open source software’ is meer informatie te vinden over het inkoopproces van software en wordt aangegeven hoe open source software en open standaarden hierin kan worden meegenomen. Neem contact op met het programmabureau indien u een advies wilt toegesneden op uw specifieke situatie of na lezing van de modelteksten nog vragen hebt.

Moet ik open source software aanbesteden of kan ik het downloaden?

Gratis software hoeft niet te worden aanbesteed. Ook open source software dat gratis is hoeft niet te worden aanbesteed. In de praktijk is open source software niet altijd gratis. In het geval dat het verwerven van de open source software geld kost, moet voor de aanschaf van de open source software en de eventuele bijpassende diensten de reguliere inkoopprocedure worden gevolgd en de vraag worden gesteld of er sprake is van een aanbestedingsplicht. In het geval dat de open source software gratis wordt verworven, is de aanbestedingswetgeving niet van toepassing en kan de software vrij – zonder enige vorm van aanbesteding – worden gedownload. Hiermee is nog niets gezegd over de aanschaf van bijpassende diensten; daarop is wel de aanbestedingswetgeving van toepassing.

Architectuurprincipes

Welke architectuurprincipes stimuleren openheid?

Een ‘open’ architectuur is een belangrijke randvoorwaarde voor een optimale adoptie van open source software bij overheden. Tijdens de strategiebijeenkomsten die zijn georganiseerd voor rijksoverheden en medeoverheden kwam naar voren dat de volgende principes openheid stimuleren:

Modulaire systemen. Door met afgebakende functionele eenheden te werken wordt verwevenheid tussen verschillende toepassingen voorkomen. Hoge mate van verwevenheid maakt een migratietraject in de toekomst onnodig complex en verhoogt vendor lock-in.
Kiezen voor afgebakende functionaliteit en dus niet voor all-in-one oplossingen. Door alleen de functionaliteiten te gebruiken waar de organisatie in eerste instantie behoefte aan heeft behoudt de organisatie in hoge mate de vrijheid om te kiezen.
Geen koppelverkoop. Door alleen de oplossing te implementeren waar de organisatie in eerste instantie behoefte aan heeft behoudt de organisatie ook in de toekomst de vrijheid om te kiezen voor een andere oplossing.
Gebruik van open standaarden. Voorkomt verwevenheid en vergroot de interoperabiliteit. Veel open source producten ondersteunen open standaarden en kunnen daardoor eenvoudig met elkaar worden gekoppeld.

Open sourcen

Ik wil software als open source beschikbaar stellen, wat moet ik doen?

De publicatie ‘Juridische handreiking actielijn 15′ bevat veel informatie over dit onderwerp. De ‘Open Source Licentiewijzer’ kan worden ingezet om te bepalen welke licentie het meest geschikt is voor uw overheidsorganisatie. Daarnaast zal NOiV een aantal trajecten begeleiden om zo ervaringen op te doen en deze te vertalen naar een aanpak. Heeft u specifieke vragen neem dan contact op met de NOiV helpdesk.

‘Open’ Manifesten

Wat is het Manifest van de Open Overheidsorganisaties?

In 2006 is er een ‘Manifest van de Open Gemeenten’ gepubliceerd, waarin de betrokken gemeenten meer openheid verlangen van hun leveranciers. Dit manifest is getekend door de gemeenten Almere, Assen, Den Haag, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, Leeuwarden en Nijmegen. In januari 2007 is de naam van het manifest gewijzigd in Manifest Open Overheidsorganisaties (PDF – 72,0 kB). De bij dit manifest betrokken overheidsorganisaties, ofwel bij het opstellen dan wel door latere onderschrijving ervan, hechten in hun ICT-strategie sterk aan de volgende vier elementen van openheid: Leveranciersonafhankelijkheid; Transparantie, controleerbaarheid en beheersbaarheid; Interoperabiliteit; Digitale duurzaamheid.

Wat is het Manifest Leveranciers Open Standaarden?

Tijdens de eerste bestuurstafel decentrale overheden met staatssecretaris Heemskerk (Economische Zaken), die op woensdag 20 januari 2010 werd gehouden, is het ‘Manifest leveranciers open standaarden’ (PDF – 72,3 kB) aangeboden aan de bewindsman. Leveranciers die hun betrokkenheid willen tonen en mee willen doen aan het Manifest, wordt gevraagd het geheel te ondertekenen en te retourneren aan programmabureau NOiV. Dat kan door het via mail op te sturen naar redactie@noiv.nl. Een andere manier is om het ondertekende formulier via (’gewone’) post op te sturen naar Programmabureau NOiV (ter attentie van Frits de Jong), Postbus 84011, 2508 AA Den Haag. Ook aan overheden wordt gevraagd om zich te committeren aan het ‘Manifest leveranciers open standaarden’, bijvoorbeeld door hier waarde aan toe te kennen in het selectieproces.

Communityvorming

Als ik open source software gebruik moet ik dan ook een bijdrage leveren aan de community?

Het is niet verplicht om deel te nemen aan een community of (verbeterde) software terug te geven. Vaak zal de leverancier die support geeft op open source software wel deelnemen in een community.

Hoe vorm ik een community?

Er bestaat geen generieke manier voor het ontwikkelen van een community. NOiV gaat daarom een aanpak ontwikkelen voor het ontwikkelen van communities door overheden. Specifieke vragen hierover kunnen worden gesteld via de NOiV-helpdesk (info@noiv.nl.

Informatie aanvraag

Kan ik een aantal exemplaren van een publicatie van het NOiV bestellen?

Ja, zo lang de voorraad strekt versturen wij onze publicaties. Verstuur uw aanvraag via het contactformulier en vermeld daarbij welke publicatie en hoeveel exemplaren u wilt ontvangen. U krijgt de publicatie thuis gestuurd.

English version action plan

You can find here ‘The Netherlands in Open Connection’ (2007), an action plan (PDF – 409 kB) for the use of Open Standards and Open Source Software in the public and semi-public sector in The Netherlands. The Cabinet intends to achieve a number of goals during this cabinet session, such as good participation from citizens, sustainability of information and innovation, and a reduction in administrative burden (by supplying information only once, for example). With the aim of realising these goals in an efficient manner, the Cabinet intends to use competition in an effort to encourage parties to realise or help realise the goals listed. Interoperability between businesses and governments, between citizens and governments, and between the government bodies themselves is a necessary condition for achieving these social goals. The Cabinet refers to interoperability as the power of systems and information systems to be able to exchange data and information by electronic means within and between organisations. Interoperability is an essential prerequisite for a future-proof development of services and applications directly or indirectly enabled by ICT. The Dutch Lower Chamber, with an eye on these social goals, has announced that it considers the use of open standards and open source software by the government and the public and semi-public sectors to be important. For this reason the Lower Chamber has asked the Cabinet to prepare a plan for this. The Cabinet is fulfilling the wishes of the Lower Chamber with this action plan.

NOiV Monitor / Ranking

Wanneer verschijnt het Monitor-rapport?

Het rapport is als PDF te downloaden op de NOiV-website, en is ook verkrijgbaar in gedrukte versie. Zie ook de resultaten-pagina.

Wanneer verschijnt de Ranking?

De lijst is als PDF te downloaden op de NOiV-website. Zie ook de resultaten-pagina.

Wat is het verschil tussen de (gewone) ranking en de voorhoede-ranking?

De gewone ranking geeft een beeld van de voortgang die elke organisatie heeft geboekt met het uitvoeren van de actielijnen van het actieplan NOiV. Een organisatie die de maximum-score behaalt (100) is als het ware ‘klaar’: alles wat naar de letter van het actieplan van de organisatie wordt verwacht is gerealiseerd. De voorhoede-ranking bengt in beeld welke organisaties voorop lopen en verder gaan dan de letter van het actieplan, zij houden zich actief bezig met open standaarden en open source software en hebben het beleid structureel een plek gegeven in de dagelijkse praktijk binnen hun organisatie.

Wie heeft de vragenlijst voor onze organisatie ingevuld?

Hierover kunt u contact opnemen met Jaap Korpel: jaap.korpel@noiv.nl.

Wij willen de volgende keer meedoen, aan wie moeten we dat doorgeven?

Hierover kunt u contact opnemen met Jaap Korpel: jaap.korpel@noiv.nl.

Vraag en antwoord

Inleiding Vraag en antwoord